Hai từ này dịch sang tiếng Việt đều ra "nghĩ rằng", "cho rằng", đều dùng để nêu ý kiến của người nói. Đó là lý do người học hay dùng lẫn. Nhưng trong tiếng Trung, chọn sai từ là câu đổi nghĩa.
认为 — cho rằng, có căn cứ
认为/rènwéi/Cho rằng, nghĩ rằng
Dùng khi nêu quan điểm cá nhân một cách khách quan, có căn cứ. Người nói đã cân nhắc rồi mới đưa ra nhận định, và nhận định đó không hàm ý đúng hay sai.
我认为这个办法很好。
/Wǒ rènwéi zhège bànfǎ hěn hǎo/
Tôi cho rằng cách làm này rất tốt.
以为 — cứ tưởng, nhưng không phải
以为/yǐwéi/Tưởng là, ngỡ là
Dùng khi nêu suy đoán chủ quan, không có căn cứ. Điểm quan trọng nhất: 以为 gần như luôn hàm ý điều người nói tưởng là sai.
我以为今天是星期日。
/Wǒ yǐwéi jīntiān shì xīngqīrì/
Tôi cứ tưởng hôm nay là Chủ nhật. (Thực ra không phải.)
Cách chọn nhanh khi đặt câu
Tự hỏi một câu: điều mình nói ra có đúng không?
- Nếu đó là nhận định của bạn, không liên quan đúng sai — dùng 认为.
- Nếu bạn đã tưởng vậy nhưng hoá ra không phải — dùng 以为.
Vì mang sẵn nghĩa "hoá ra không phải", câu có 以为 rất hay đi kèm một vế đính chính phía sau, thường mở đầu bằng 其实 /qíshí/ hoặc 原来 /yuánlái/:
我以为他是老师，其实他是学生。
/Wǒ yǐwéi tā shì lǎoshī, qíshí tā shì xuéshēng/
Tôi cứ tưởng anh ấy là giáo viên, thực ra anh ấy là học sinh.
Một khác biệt nữa khi phủ định
认为 phủ định được bình thường: 我不认为… /Wǒ bù rènwéi/ nghĩa là "Tôi không cho rằng…". Đây là cách nói lịch sự khi bất đồng ý kiến.
以为 thì không dùng kiểu đó. Bạn sẽ không gặp ai nói 我不以为 để diễn đạt "tôi không nghĩ vậy".
Thử lại một câu
Điền vào chỗ trống: 我 ___ 你已经知道这件事了。 — "Tôi cứ ngỡ bạn đã biết chuyện này rồi."
Đáp án là 以为. Dấu hiệu nằm ở chữ "cứ ngỡ" trong câu tiếng Việt: người nói đã tưởng đối phương biết rồi, hoá ra chưa. Nếu điền 认为 thì câu thành "Tôi cho rằng bạn đã biết chuyện này" — nghe như đang khẳng định một nhận định, không còn ý ngỡ nhầm nữa.
Cặp từ này xuất hiện nhiều trong đề thi HSK 3 trở lên. Xem thêm lộ trình HSK theo từng cấp hoặc tài liệu ngữ pháp miễn phí trong thư viện.