Thông tin "có HSK 3 là được miễn thi Ngoại ngữ và được 10 điểm" lan truyền nhiều năm trên các diễn đàn luyện thi. Một nửa câu đó vẫn đúng, nửa còn lại đã không còn đúng từ năm 2025. Bài này nêu rõ quy định hiện hành và những gì chứng chỉ HSK thực sự mang lại cho học sinh THPT.

Quy định hiện hành nói gì

Danh sách chứng chỉ được miễn thi môn Ngoại ngữ trong xét công nhận tốt nghiệp THPT được quy định tại Thông tư 13/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiệu lực từ ngày 24/4/2026. Với tiếng Trung, danh sách gồm hai chứng chỉ:

  • HSK cấp độ 3 — do Văn phòng Hán ngữ đối ngoại Trung Quốc cấp.
  • TOCFL cấp độ 3 — do Uỷ ban công tác thúc đẩy kỳ thi đánh giá năng lực Hoa ngữ quốc gia cấp.

Cả hai được xếp tương đương bậc 3 trong Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam. Đây là mức tối thiểu; chứng chỉ cao hơn đương nhiên cũng đủ điều kiện.

Hai thay đổi khiến thông tin cũ không còn đúng

Thứ nhất, Ngoại ngữ không còn là môn thi bắt buộc. Trước năm 2025, thí sinh phải thi Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. Từ kỳ thi năm 2025, Ngoại ngữ chuyển thành môn tự chọn. Nghĩa là học sinh không có chứng chỉ nào cũng có thể không thi môn này.

Thứ hai, chứng chỉ không còn được quy đổi thành 10 điểm. Quy chế cũ cho phép quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm 10 môn Ngoại ngữ. Quy chế mới đã bỏ quy định đó. Việc miễn thi chỉ còn ý nghĩa trong xét công nhận tốt nghiệp, không tạo ra một cột điểm 10 để cộng vào hồ sơ.

Vì vậy, nếu bạn đọc được ở đâu đó rằng "HSK 3 được miễn thi và có điểm ngoại ngữ là 10", đó là thông tin của giai đoạn trước, cần đối chiếu lại với quy chế hiện hành.

Vậy HSK 3 còn giá trị gì với học sinh THPT

Giá trị lớn nhất không nằm ở chỗ miễn thi, mà ở ba hướng khác.

Xét tuyển đại học bằng khối D04. Khối D04 gồm Toán, Ngữ văn và Tiếng Trung. Với học sinh học tiếng Anh không vào, đây là một tổ hợp thay thế để giữ lại các ngành thuộc khối D. Những lưu ý khi chọn tổ hợp này có trong bài Lựa chọn khối D4 cần lưu ý những gì.

Hồ sơ du học và học bổng Trung Quốc. Phần lớn chương trình học bổng yêu cầu chứng chỉ HSK, mức yêu cầu tuỳ trường và tuỳ ngành. Có sẵn chứng chỉ từ thời phổ thông giúp nộp hồ sơ ngay sau khi tốt nghiệp thay vì chờ thêm một năm học tiếng.

Xét tuyển riêng của từng trường. Một số trường đại học có phương thức xét tuyển hoặc ưu tiên riêng cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Mỗi trường quy định khác nhau nên cần đọc đề án tuyển sinh của chính trường đó, không áp dụng chung.

Đạt HSK 3 cần học những gì

HSK 3 theo chuẩn HSK 3.0 yêu cầu khoảng 1.800 từ vựng, tính gộp cả phần từ vựng của HSK 1 và HSK 2. Người học cần đọc hiểu đoạn văn ngắn, viết được câu hoàn chỉnh và trao đổi trong các tình huống đời sống thường ngày.

Số buổi học và nội dung từng chặng có trong lộ trình HSK 3.0. Nếu mục tiêu là thi lấy chứng chỉ, phần ôn theo cấu trúc đề nằm ở khoá luyện thi HSK.

Một lưu ý về thời hạn: chứng chỉ HSK có giá trị hai năm kể từ ngày cấp. Học sinh thi quá sớm, chẳng hạn từ lớp 10, có thể gặp tình huống chứng chỉ hết hạn đúng lúc cần dùng. Nên tính thời điểm thi lùi lại gần năm sử dụng.