穿小鞋/chuān xiǎoxié/Gây khó dễ, chơi xấu

Tách từng chữ thì 穿 là mặc, đi; 小 là nhỏ; 鞋 là giày. Ghép lại thành "đi giày nhỏ". Nhưng trong giao tiếp, cụm này chỉ việc cố tình làm khó, gây khó dễ hoặc chơi xấu người khác, nhất là trong môi trường làm việc.

Vì sao lại là giày nhỏ

Hình ảnh gốc rất dễ hình dung. Đi một đôi giày chật thì chân lúc nào cũng đau, đi đâu cũng khó chịu, nhưng nhìn bên ngoài không ai thấy gì bất thường. "Cho ai đó đi giày nhỏ" vì thế mang nghĩa ngầm gây khó cho người ta một cách kín đáo, không ra mặt.

Tiếng Việt có vài cách nói gần nghĩa: làm khó, gây khó dễ, chèn ép, chơi xấu.

Ví dụ

他最近是不是得罪领导了?领导一直给他穿小鞋。
/Tā zuìjìn shì bu shì dézuì lǐngdǎo le? Lǐngdǎo yìzhí gěi tā chuān xiǎoxié/
Dạo này anh ấy có đắc tội với sếp không? Sếp cứ liên tục làm khó anh ấy.

Chú ý cấu trúc: cụm này thường đi với 给 ai đó 穿小鞋, nghĩa là gây khó cho người đó. Người bị làm khó là người "đi giày", không phải người đưa giày.

Khi nào không dùng

Đây là cách nói thân mật, mang sắc thái than phiền. Trong văn bản trang trọng, báo cáo hay thư từ công việc thì nên dùng những cách diễn đạt trực tiếp hơn.